Vaardigheid 3 · 10-13 jaar

Rekenen met tijd

Eeuwen, voor en na Christus, en hoeveel jaar tussen twee data ligt. Er is geen jaar nul, en dat verandert meer dan je denkt.

ConceptNog niet nagelezen door een historicus of leerkracht geschiedenis.

Waarom

Historici werken met data. Wie een eeuw verkeerd leest of verkeerd telt over het begin van onze jaartelling heen, plaatst gebeurtenissen op de verkeerde plek.

Snap het

Onze jaartelling begint bij het jaar 1 na Christus. Het jaar ervoor is 1 voor Christus: er is geen jaar 0. Voor Christus tel je terug: 500 voor Christus is vroeger dan 50 voor Christus.

Een eeuw is honderd jaar. Strikt geteld loopt de 1e eeuw van het jaar 1 tot en met 100, de 14e eeuw van 1301 tot en met 1400 en de 15e eeuw van 1401 tot en met 1500. In het dagelijks leven zeggen mensen vaak 'de 15e eeuw' voor 1400 tot 1499, de jaren 1400. In Spoor tellen we strikt.

Een handige regel: deel het jaartal door 100 en rond naar boven af. 1302 gedeeld door 100 is 13,02, naar boven is dat 14: de 14e eeuw. Een rond jaartal zoals 1500 hoort nog bij de 15e eeuw.

Jaren tussen twee data na Christus: gewoon aftrekken. Gaat het van voor naar na Christus, tel dan beide getallen op en trek er 1 af, omdat het jaar 0 niet bestaat.

Geen jaar 0: eeuw = jaartal gedeeld door 100, naar boven afgerond; over de grens van onze jaartelling tel je op en trek je 1 af.

Zie het op een bron

Drie data uit Spoor: Caesar valt de Belgen aan in 57 voor Christus, Karel de Grote wordt keizer in 800, en de Guldensporenslag is in 1302.

We rekenen eeuwen uit en tellen de jaren ertussen.

In welke eeuw ligt 1302?Toon
In de 14e eeuw (1301 tot en met 1400).
In welke eeuw ligt 57 voor Christus?Toon
In de 1e eeuw voor Christus (100 tot en met 1 voor Christus).
Hoeveel jaar ligt er tussen 57 voor Christus en 800?Toon
57 + 800 − 1 = 856 jaar, want er is geen jaar 0.
En tussen 800 en 1302?Toon
1302 − 800 = 502 jaar.

Valkuilen

Niet zo: 1302 ligt in de 13e eeuw, want het begint met 13.
Wel zo: De eerste cijfers plus één: 1302 hoort bij de 14e eeuw, net zoals 2026 bij de 21e eeuw.
Niet zo: Van 10 voor Christus tot 10 na Christus is 20 jaar.
Wel zo: Het is 19 jaar: 10 + 10 − 1, omdat het jaar 0 ontbreekt.
Niet zo: 200 voor Christus komt na 100 voor Christus.
Wel zo: Voor Christus tel je terug: 200 voor Christus is vroeger dan 100 voor Christus.

Doe het

Kies een niveau. Vijf na elkaar juist, dan kun je dit.

Oefenen

Maak er een oefenblad van

Aan tafel

In welke eeuw werd jouw oudste grootouder geboren, en in welke eeuw zullen jouw kleinkinderen leven?