1945 – tot vandaag
Eigen tijd
Van de Koude Oorlog en Europa tot de wereld van vandaag.
Na 1945 werd de wereld verdeeld in twee blokken, tot de Muur viel in 1989. West-Europa bouwde aan welvaart, sociale zekerheid en Europese samenwerking, met Brussel als hoofdstad. Kolonies werden onafhankelijk, ook Congo in 1960. Techniek veranderde het leven snel, van televisie tot internet. Het is de geschiedenis die nog doorloopt.
ConceptNog niet nagelezen door een historicus of leerkracht geschiedenis.Begin hier: De val van de MuurWaarom die grenzen
De eigen tijd begint in deze indeling in 1945, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, en loopt tot vandaag. Daarom heeft hij geen eindpunt. Sommigen laten een nieuwe periode beginnen in 1989 of rond 2000. Hoe dichter bij vandaag, hoe moeilijker het is om afstand te nemen: veel bronnen zijn nog niet open, en de mensen die het meemaakten leven nog.
Hoe mensen leefden
Na de wederopbouw groeide de welvaart: meer mensen kregen een auto, een televisie en vakantie.
Veel arbeiders kwamen uit Italië, Marokko, Turkije en andere landen om in de mijnen en fabrieken te werken, en bleven.
De kerk verloor in West-Europa veel van haar invloed, terwijl het christendom elders in de wereld sterk groeide.
Vrouwen kregen in België in 1948 stemrecht voor de nationale verkiezingen en eisten meer gelijkheid op werk en thuis.
Wat veranderde
- De Koude Oorlog verdeelde Europa, tot het communisme in Midden- en Oost-Europa in 1989 viel.
- Europese landen gingen samenwerken in wat de Europese Unie werd.
- Kolonies werden onafhankelijk, vaak na een harde strijd.
- België werd een federale staat met gemeenschappen en gewesten.
- Computers, internet en smartphones veranderden hoe mensen werken, leren en contact houden.
Hoe we het weten
- Foto en film
- Televisiebeelden, foto's en films, en later digitale beelden.
- Getuigen
- Mensen die het meemaakten en hun verhaal kunnen vertellen.
- Archieven
- Overheidsarchieven, die vaak pas na tientallen jaren openen.
- Digitale sporen
- Websites, e-mails en sociale media, die snel kunnen verdwijnen.
Waar historici over verschillen
- Waar de eigen tijd begint en of hij al geëindigd is, is een open vraag.
- Over recente gebeurtenissen is het moeilijk om afstand te nemen; we beschrijven ze daarom vooral feitelijk.
- Hoe de dekolonisatie verlopen is en wie welke verantwoordelijkheid draagt, wordt nog volop onderzocht.
Op de kaart
In 1962 en 1963 werd de taalgrens wettelijk vastgelegd: Nederlands in het noorden, Frans in het zuiden, Duits in het oosten rond Eupen en Sankt Vith, en Brussel tweetalig. De lijn hier is geschetst.
Zelf getekend en grof vereenvoudigd: de kaart toont waar, niet precies hoe ver. Rivieren en grenzen van vandaag tonen we ter oriëntatie.
Momenten in dit tijdvak
Het verdrag van Rome
Op 25 maart 1957 tekenen België, Nederland, Luxemburg, Frankrijk, West-Duitsland en Italië in Rome de verdragen voor een Europese Economische Gemeenschap en voor Euratom. Twaalf jaar na de oorlog bouwen vroegere vijanden een gemeenschappelijke markt.
Met Kaft PlusCongo onafhankelijk
Op 30 juni 1960 wordt Belgisch-Congo onafhankelijk. Premier Patrice Lumumba herinnert in een scherpe toespraak aan het onrecht van de koloniale tijd. Binnen enkele weken volgen muiterij, afscheiding en buitenlandse inmenging; in januari 1961 wordt Lumumba vermoord.
Met Kaft PlusDe maanlanding
Op 20 juli 1969 landde de maanlander van Apollo 11 op de maan. Neil Armstrong en Buzz Aldrin waren de eerste mensen die er rondliepen, terwijl Michael Collins in een baan rond de maan bleef. Honderden miljoenen keken mee.
Met Kaft PlusDe staatshervormingen
In 1970 erkent de Belgische grondwet voor het eerst cultuurgemeenschappen en gewesten. Het is de eerste van zes staatshervormingen die van de eenheidsstaat België tussen 1970 en 2014 een federale staat maken, met gemeenschappen en gewesten.
Met Kaft PlusDe val van de Muur
Op de avond van 9 november 1989 gingen de grensovergangen in de Berlijnse Muur open, na een verwarde persconferentie. Duizenden Oost-Berlijners trokken naar het westen. Een jaar later was Duitsland weer één land.
Met Kaft Plus
Op de tijdlijn
- 27 maart 1948Stemrecht voor vrouwen
- 1950De Koningskwestie
- 8 augustus 1956De mijnramp van Marcinelle
- 17 april 1958 – 19 oktober 1958Expo 58
- 20 november 1958Het Schoolpact
- 1962De taalgrens vastgelegd
- 24 december 1970De eerste staatshervorming
- 1993België federaal
- 9 mei 1950De verklaring van Schuman
- 18 april 1951De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
- 25 maart 1957Het verdrag van Rome
- mei 1968Mei '68
- 9 november 1989De val van de Muur
- 6 augustus 1991Het World Wide Web
- 26 december 1991Het einde van de Sovjet-Unie
- 7 februari 1992Het verdrag van Maastricht
- 1 januari 2002De euro in je portemonnee
- 24 oktober 1945De Verenigde Naties
- 15 augustus 1947India en Pakistan onafhankelijk
- 10 december 1948De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
- 30 juni 1960Congo onafhankelijk
- 20 juli 1969Mensen op de maan
- 11 februari 1990Nelson Mandela vrij
- 7 april 1994 – juli 1994De genocide in Rwanda